Gần đây báo chí đưa tin một nhà máy sản xuất cồn nhiên liệu từ củ sắn sẽ được đầu tư tại Tỉnh Phú Thọ. Sau khi bài báo được đăng  thì đã có nhiều thành viên nhóm bio-vn phản đối, đặc biệt GS Nguyễn Lân Dũng còn nói sẽ đưa vấn đề ra quốc hội khi có dịp.

Mặc dù có nhiều ý kiến phản đối, mấu chốt của sự phản đối là lo ngại việc sản xuất cồn nhiên liệu từ săn (lương thực) sẽ ảnh hưởng đến an ninh lương thực. 

Ý kiến cá nhân tôi thì cho rằng việc sản xuất cồn nhiên liệu từ sắn trong giai đoạn này là cần thiết để tạo tiền đề cho việc nghiên cứu, sản xuất, buôn bán và sử dụng cồn nhiên liệu, ngoài ra còn tạo công ăn việc làm cho công nhân nông nghiệp. Nếu diện tích trồng sắn tại Tỉnh Phú thọ được lựa chọn là những vùng không thể thích ứng với những cây có giá trị lương thực cao hơn thì đây là một dự án chấp nhận được. 

Dưới đây là bài viết của tôi trao đổi trong nhóm bio-vn (copy nguyên xi): 

Em có theo dõi các ý kiến phản đối về việc sản xuất ethanol nhiên liệu ở Việt Nam em cũng định có ý kiến nhưng lại thấy chỉ có mình mình có ý kiến chiều khác nên đã định không nói gì.  Có một số bác/anh/chị phản đối việc sx cồn nhiên liệu từ tinh bột và như em đã nói từ mail trước là ultimate goal của chúng ta vẫn là cellulosic ethanol, còn việc sản xuất từ tinh bột chỉ là bước đệm tạo thị trường, công nghệ và thiết bị thích ứng với việc sử dụng nhiên liệu có pha ethanol.  

Nếu bác/anh/chi nào đọc hết cái link em gửi ở mail trước đây về vấn đề này thì sẽ thấy rõ hiện nay DOE-JGI (DOE-Joint-Genome Institute) Hoa Kỳ đang có kế hoạch tổng thể và từng bước như thế nào. Cái technical barrier của cellulosic ethanol bây giờ chính là giảm giá thành [enzymes] của việc phân hủy cellulose thành fermentable components. Với việc leo thang của giá dầu mỏ như hiện nay và tốc độ của việc tìm kiếm/cải tiên enzyme phù hợp thì quãng thời gian để có được cellulosic ethanol ở giá có thể cạnh tranh được với giá dầu mỏ càng được rút ngắn nhanh chóng. Phải nói rằng trước khi giá dầu mỏ leo thang như hiện nay thì ngay việc sản xuất cồn nhiên liệu từ ngô ở Hoa kỳ cũng được gọi là "politically subsidised biofuel" bởi một số nhóm họat động xã hội.  

Song song với việc giảm giá thành enzyme đường hóa cellulose là việc tìm kiếm/nâng cấp một vài loại cây có khả năng cung cấp biomass tốt nhất. Em nghĩ rằng đây là một công việc đòi hỏi nhiều công sức và đầu tư. Để tránh mâu thuẫn với an ninh lương thực, cây sinh khối phải không cạnh tranh lên đất nông nghiệp như vậy cây đó có thể phải có tính chịu hạn rất lớn, hay chịu úng rất lớn, lại có thể chịu mặn, v.v.v. Hơn nữa việc có được một vài loại cây sinh khối có hiệu suất quang hợp cao (thậm chí có thể phải engineered) là rất quan trọng (một trong những việc đó là ức chế hô hấp sáng).  

Nói một cách rộng ra, cây sinh khối chính là một dạng pin dự trữ năng lượng mặt trời.  

Cách đây 5 tháng nếu bác/anh/chị nào theo dõi thì biết người ta công bố trên Nature về trình tự genome của Tricoderma reesei, một loại vi nấm có khả năng phân hủy cellulose thành fermentable components rất tốt, tuy nhiên kết quả lại cho thấy số lượng gene tổng hợp cellulase của con này rất ít so với các vi khuẩn/ nấm khác. Và người ta đã gợi ý rằng với việc chỉ contain 1 lượng gene hạn chế như vậy thì người ta hoàn toàn có thể nâng cấp chúng thông qua kỹ thuật di truyền để có được 1 chủng đột biến tốt hơn nhiều.  

Nhật bản cũng không nằm ngoài lề của việc này, trên 1 chương trình tivi khoa học phát đi cuối tháng 4 vừa qua họ cho biết một nhóm nhà khoa học của họ đã có được con đột biến này rất tiếc em ko biết tiếng Nhật nên ko thể nói nhiều về nó, em vẫn đang nhờ người lấy file video của chương trình đó để cho các bác/anh/chị tham khảo.   

Với sự phát triển của công nghệ genome sequencing (sequence cả bộ gene) như hiện nay thì việc phát hiện ra những gene mã hóa cho cellulase đặc hiệu và có họat tính cao sẽ diễn ra rất nhanh, và microbial metagenomic sẽ là một cách tiếp cận hợp lý cho việc phát hiện các cellulase mới. Có lẽ cũng cần phải nói thêm rằng để đẩy nhanh việc phân hủy cellulose thành đơn phân tử ko chỉ cần có cellulase mà cần có cả cơ chế gắn kết hiệu quả giữa vi sinh vật sinh cellulase với cơ chất. 

Em có vài ý kiến như thế, nếu có gì ko phải và chưa phải xin nhận được chỉ giáo.